Հայաստանը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 63-րդ նստաշրջանում

25 09 2008

Արդեն երեկվանից, ինչ նախագահ Սերժ Սարգսյանը մեկնեց Նյու յորք՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 63-րդ նստաշրջանին մասնակցելու, ամենից շատ սպասում ենք նրա ելույթին, որ տեղի կունենա այսօր երեկոյան։ Անկասկած՝ տարածաշրջանային քաղաքական ու համաշխարհային դիվանագիտական գնահատականների առումով այն կարեւոր նշանակություն է ունենալու եւ նվազագույնը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության արդյունավետության ցուցիչն է։ Դե ինչ, սպասենք մինչեւ երեկո ու ակնկալում եմ, որ ձեր տպավորություններով ու կարծիքներով չեք մոռանա կիսվել։

Իսկ մինչ այդ նախագահը տարբեր բարձրաստիճան հանդիպումներ է ունեցել: Օրվա երկրորդ կեսին իր կեցավայրում Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԱՄՆ Պետքարտուղար Քոնդոլիզա Ռայսին: Հանդիպման ընթացքում քննարկվել է հայ-ամերիկյան հարաբերություններին եւ տարածաշրջանային զարգացումներին առնչվող հար­ցերի լայն շրջանակ: Պետքարտուղարը շնորհավորել է Սերժ Սարգսյանին ` Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված նրա նախաձեռնության համար եւ հույս հայտնել, որ Թուրքիայի Նախագահի այցը Հայաստան եւ հայ-թուրքական վերջին հանդիպումները համագործակցային ապագայի լավ սկիզբ են դնում: Մինչ Կոնդոլիզա Ռայսի հետ հանդիպումը Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել Նիդեռլանդների վարչապետ Յան Պիտեր Բալկենենդեի հետ: Անդրադառնալով Նիդեռլանդների խորհրդարանում Հայոց ցեղասպանության խնդրի քննարկումներին, Հոլանդիայի վարչապետը նշել է. “Մենք, իհարկե, շատ լավ տեղյակ ենք ցեղասպանության խնդրին, կարեւոր է անկեղծ եւ ազնիվ լինել պատմության հետ”: Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել նաեւ Սերբիայի նախագահ Բորիս Տադիչի հետ: Սերժ Սարգսյանը եւ Բորիս Տադիչը նկատել են, որ չնայած աշխարհագրական հեռավորությանը` հայ եւ սերբ ժողովուրդները պատմամշակութային շատ ընդհանրություններ եւ փոխադարձաբար ջերմ վերաբերմունք ունեն միմյանց նկատմամբ:

Իսկ սեպտեմբերի 24-ի ուշ երեկոյան նախագահ Սերժ Սարգսյանը մասնակցել է ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանության, ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության եւ ամերիկահայ առաջատար կազմակերպությունների կողմից իր պատվին կազմակերպած հանդիսավոր ընդունելությանը: Նա հանդես է եկել ելույթով` շնորհակալություն հայտնելով ողջ ամերիկահայ համայնքին, այստեղ գործող կազմակերպություններին ու անհատներին, որոնք հայանպաստ ձեռնարկումներով հետեւողականորեն իրենց օժանդակությունն են բերում Հայաստանի ու Արցախի խնդիրների լուծման, հայոց ցեղասպանության դատապարտման ու պատմական արդարության վերականգնման, ինչպես նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման գործընթացներին:

Advertisements

Actions

Information

3 responses

26 09 2008
blansh

Ս. ՍԱՐԳՍՅԱՆ. ՚ՉԵՆ ԿԱՐՈՂ ԼՈՒԾՎԵԼ, ԵԹԵ ՉԼԻՆԻ ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՙ
[12:06] 26 Սեպտեմբերի, 2008

՚Ես ներկայացնում եմ մի երկիր, որը վերջին շաբաթների ընթացքում տարածաշրջանում իրադարձությունների զարգացումների հետեւանքով հայտնվեց 21-րդ դարին անհարիր իրավիճակումՙ,- ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովի 63-րդ նստաշրջանում ասել է Սերժ Սարգսյանը: Ապա շարունակել է.

՚Հարավային Կովկասում կրկին արյուն հոսեց եւ կրկին անմեղ մարդիկ զոհ­վեցին հակամար­տու­թյունները խաղաղ կարգավորելու մեր` ղեկավարներիս անու­նա­կության պատճառով: Հաշված ժամերի ընթացքում ծավալվեց զինված այնպիսի հակամարտություն, որը բարդ իրավիճակ ստեղծեց ոչ միայն ողջ տարածաշրջանի հա­մար, այլեւ նրանից դուրս:

Այս օրերին հաճախ հնչում է ՚Սառը պատե­րազմՙ սահմռկեցուցիչ բառա­կա­պակցությունը: Կարծում եմ, որ Գլխավոր վեհաժողովի այս նստաշրջանի հիմ­նա­կան խնդիրը պետք է դառնա իրադարձությունների նմանօրինակ զարգա­ցումը միանշանակորեն բացառելու միասնական պա­հան­ջը: Նախորդ Սառը պա­տե­րազմի հիշողու­թյունները շատ թարմ են, իսկ հետեւանքները դեռ վերացված չեն:

Կարծում եմ, որ այդ ուղղությամբ մեր հիմ­նական անելիքը պետք է լինի տա­րա­ծաշրջա­նային եւ միջազգային անվտանգության նոր, հուսալի եւգործ­նականում կենսունակ համակար­գի ստեղծումը: Մարդկության առջեւ ծառացած մարտա­հրավերները վերջին տասնամյակ­ներում այնպիսի վերակերպում են ապրել, որ այլեւս անհնար է դրանց արձագանքել միայն Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին ձեւավորված կա­ռույց­ների միջոցով: Հորիզոնական, ցանցային բնույթի այսօրվա մարտահրա­վեր­ներին` ահաբեկ­չությանը, միջազգային հանցավո­րու­թյանը, թմրա­­նյու­թերի շրջա­նառությանը եւ մյուսներին մենք շարունակում ենք գերազան­ցապես արձա­գանքել այնպիսի ինստիտուտների միջոցով, որոնք հիմ­նա­կանում կոչված են պետու­թյունների միջեւ ի հայտ եկող տարաձայնությունների հար­թեց­մանը:

Այդ նոր մարտահրավերներին արդ­յունավետ արձագանքելու հիմ­նական ձեւե­րից է տարա­ծաշրջանային համագործակցու­թյունը: Հայաս­տանը միշտ էլ հան­դես է եկել այդ­օրի­­նակ համագոր­ծակցությունը խրախուսելու դիրքերից: Եվ մենք համոզված ենք նաեւ, որ համա­գործակցությունը պետությունների միջեւ առկա խնդիր­ների լուծման լավա­գույն միջոցն է: Դրա համար անհրաժեշտ են բաց սահմաններ, խաչա­ձեւվող հաղորդակցման ուղիներ, փոխկապակց­ված տնտեսա­կան համա­կարգերՙ

՚ Հարեւան պետությունների միջեւ միշտ եղել են եւ կարող են լինել խնդիրներ: Եվ այդ խնդիրները երբեք չեն կարող լուծվել, եթե չլինի երկխոսություն:

Այդ գիտակցմամբ ես, օգտվելով Հայաստանի եւ Թուրքիայի ազգային հավաքականների հանդիպ­ման առիթից, հրավիրեցի Թուրքիայի նախագահին Երեւան: Ինձ ուրախացրեց հրա­վերն ընդունելու Նախագահ Գյուլի համարձակ քայլը, որով նա դարձավ ՚ֆուտբոլային դիվա­նագիտությանՙ իմ առաջարկի համահե­ղինակը:

Մենք քննարկեցինք երկկողմ եւ տարածա­շրջանային նշանակության բազմա­թիվ հարցեր: Ամենակարեւորն այն է, որ համաձայ­նեցինք առկա խնդիրները չթողնել գա­լիք սերունդ­ներին: Ես հավատում եմ, որ հայ-թուրքական հարա­բերություններում իս­կապես եկել է խնդիրները լուծելու ժամա­նակը, եւ այդ հարցում պատրաս­տա­կա­մություն տե­սա նաեւ Նախագահ Գյուլի մոտ: Համոզված եմ, որ նշված ուղ­ղությամբ պետք է արագ եւ վստահ առաջ շարժվելՙ,-ասել է Սերժ Սարգսյանը::

ԵՐԿՈՒ ԼՈՒՐՋ ԴԱՍԵՐ
Ըստ նրա` վերջին շաբաթների իրադարձությունները ցնցեցին Հարավային Կովկասի տարածա­շրջանը` բերելով այն միջազգային լրատվության ուշադրության կենտ­րոն, եւ դրանք պարունակում էին լուրջ դասեր բոլորիս համար:

՚ Առաջին. Մենք` ՄԱԿ-ի անդամ-պետություն­ներս, պետք է խստորեն հետեւենք ՄԱԿ-ի կանոնադրության տառին եւ ոգուն: Եթե որեւէ երկիր կարճ ժամանակում մի քանի անգամ մեծացնում է իր ռազ­մական բյուջեն եւ հպարտանում դրանով, եթե խախտվում են միջազգային պայ­մա­նագրերով ամրագրված սպա­ռազինությունների սահմանաչափերը, եւ դա արվում է բացեիբաց, եթե մի երկիր, որը կնքել է զինադադար, ինչը միջազգային իրավական պար­տավորություն է, բայց ամեն առիթով սպառնում է վերսկսել պատերազմը, ապա դա պետք է արագ ու հստակ արձագանք ստանա:

Կանխարգելումը միշտ գերադասելի է բուժու­մից, եւ ցանկալի է հնարավոր ռազմական գոր­ծողությունները կանխել դրանց ծրագրա­վորման փուլում: Մենք պետք է հստակ ամրագրենք, որ գործող զինադադարի խախտումը կամ խախտ­ման սպառնալիքն ինքնին ագրեսիայի բաղադ­րիչներ է պարունակում:

Երկրորդ. Հասունացել է ազգերի ինքնորոշման իրավունքին լուրջ անդրա­դարձ կատարելու անհրա­­ժեշտությունը: Մեր ժամա­նակ­ներում ժողո­վուրդ­ների հա­մար ինքնորոշման մասին խոսելն անգամ ՚ինքնասպանությանըՙ հավա­սարազոր է դարձել: Միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներից մեկը հանդիսացող ինքնորոշման իրավունքը դարձել է ժողովուրդ­ների արտաքսման, էթնիկ զտում­ների, ցեղա­սպանությունների պատճառ: Վստահ եմ, որ այդպես շարունակվել այլեւս չի կարելի:

Մենք հեռու ենք այն մտքից, որ ինքնորոշման յուրա­քանչյուր հայտ պետք է հանգուցալուծվի անջատման տեսքով: Բայց նաեւ տեսնում ենք, որ ավելի ու ավելի հաճախ հենց դա է դառնում առկա հակա­մար­տու­թյունների կարգավորման ելքը: Մինչդեռ, երբ ժողովուրդն, այնուա­մե­նայնիվ, հաս­նում է անքակտելի իր իրավունքի իրականացմանը, բոլորը միաձայն սկսում են տվյալ դեպքը ՚բացառությունՙ կոչել: Սա արդեն մեզանում, կարծես, դառնում է օրինաչափու­թյուն:

Իհարկե՜, արդյունավետ եւ կայուն լինելու համար անջատման միջոցով ինք­նո­րոշման իրավունքի իրականացումը պետք է ստանա ներգրավված բոլոր կող­մերի համաձայնությունը: Դա է պատճառը, որ մենք շարունակում ենք ակտիվ բանակցություններն Ադրբեջանի հետ` ձգտելով հասնել այդ երկրի կողմից գրեթե երկու տասնամյակ փաստացի անկախ պետության կարգավիճակով ապրող Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապե­տության ճանաչմանը:

Օրինական ճանապարհով ինքնորոշման իր ձգտումը հռչակած Ղարաբաղի ժողովրդին պարտադրվեց դաժան պատերազմ: Տարիներ շարունակ Լեռնային Ղա­րաբաղի հայությունը կանգնած էր բնաջնջման վտանգի առաջ: Այն ժամանակ դա ընդամենը ինքնավար մարզ էր, որը չուներ ո՜չ կանոնավոր բանակ, ո՜չ զենք ու զինամթերք, ո՜չ Ադրբեջանի տարածքներ գրա­վելու ցանկություն եւ ո՜չ էլ այդպիսի կարողություն: Համարում եմ, որ առնվազն արդար չէ այդպիսի պատերազմում իր գոյության իրավունքը պաշտ­պանած ժողովրդին ՚օկուպանտՙ անվանել: Այնինչ, Ադրբեջանը դա է անում` օգտա­գործելով նաեւ այս բարձր ամբի­ոնըՙ,- ասել է նա:

ԱՐՋԻ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ ՉԷ՞Ր
Սերժ Սարգսյանն իր ելույթում նաեւ ասել է.

՚ Իմ երկրի դպրոցականները հավատ ունեն ՄԱԿ-ի հան­դեպ, քանի որ նրանց պատկերացմամբ դա նախ եւ առաջ մի շենք է, որի դիմաց կապված փողով ատր­ճա­նակի արձան է դրված:

Ամիսներ առաջ այս շենքի պատերից ներս, քվեարկության մասնակցած 146 երկր­ներից ընդամենը 39-ի ՚կողմՙ ձայնով մի բանաձեւ ընդունվեց, որը որոշակի առն­չություն ունի Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավոր­ման գործ­ընթացի դրվագներից մեկի հետ:

Խորն արմատներ ունեցող, ցավալի եւ արյու­նոտ զարգացումներ ապրած, խա­ղաղ հանգուցա­լուծմանը միտված մեծա­ծավալ ջանքեր ստացած, բարդ եւ զգայուն հիմնախնդրին առնչվող որոշում կայացվեց հենց այնպես, մեծամասամբ կողմերից մեկին զորակցելու շահադրդմամբ: Իսկ արդյունքը շատ եւ շատ կանխատեսելի էր` պատերազմի հռետորության նոր ալիք Ադրբեջանում, կեղծ դափնիներ` քաղա­քա­կան շահարկումներում եւ այլն:

Բայց մի՞թե իրականում այս որոշումը արջի ծառայություն չէր հենց նույն Ադրբեջանին: Ես հուսով եմ, որ Ադրբեջանի իրական շահն էլ ոչ թե խնդրի առանձին հատվածների վերաբերյալ տարա­բնույթ միջազգային որակումներն են, այլ խաղաղ եւ համալիր հանգուցալուծումը: Ճիշտ այն­պես, ինչպես եւ Լեռնային Ղարաբաղի ու Հայաստանի Հանրապետության շահն է դա:

Հենց դրան է ուղղված Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ ընթացող հայտնի գործընթացը, եւ, կարծում եմ, որ հենց այդ գիտակցութամբ էր, որ ՄԱԿ-ի անդամ երկրների շուրջ 4/5-ը չպաշտպանեց բանաձեւը: Տեսե՜ք, ինչպես քվեար­կեցին ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան ու Ռուսաստանը` ղարաբաղյան հիմնախնդրի եւ նրա հանգուցա­լուծման գործընթացի վերա­բերյալ, թերեւս, ամենատեղեկացված երկրները:

Մի՞թե անպայման էլի արյուն պիտի հոսի` հասկանալու համար, որ սառեց­ված հակամար­տությունները մասնագիտական եւ իրազեկ վերաբերմունքի կարիք են զգում, եւ որ դրանք չեն կարող հանգուցալուծվել տարբեր համաժողով­ներում քվե­արկություններ կազմակերպելով:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախա­գահ­ների միջնորդությամբ մենք կարգա­վոր­ման լուրջ ճանապարհ ենք արդեն անցել. մի՞թե հնարավոր չէ գոնե նոր խոչընդոտներ չստեղծել այդ գործընթացի համար, մի՞թե բոլորիս նպատակը չէ, որ հայ եւ ադրբեջանցի մանուկների համար էլ տարածաշրջանում հառնի կապված փո­ղով ատրճանակի խորհրդանշական արձանը: Հավա­տացնում եմ ձեզ` այդ մանուկ­ներն արժանի են դրան:

Պարո՜ն Նախագահ,

Այս տարի մենք նշելու ենք միջազգային իրավունքի տեսանկյունից մարդ­կու­թյան համար նշանակալից երկու իրադարձությունների ` Մարդու իրավունքների համընդ­հանուր հռչակագրի եւ Ցեղասպանության կոնվենցիայի 60-ամյակները:

Մեզ` հայերիս, որպես ցեղասպանություն վերապրած ժողովրդի համար սրանք առավել քան կարեւոր հոբելյաններ են: Հայաստանը արել եւ անելու է ամեն ինչ` աջակցելու համար Ցեղասպանության կոնվենցիայի շարու­նակա­կան ոգե­կոչ­մանն ու հետեւողական իրագործ­մանը: Ցեղասպա­նու­թյունը չի կարող հուզել միայն մեկ ժողովրդի, քանի որ այն հանցա­գործություն է ողջ մարդկության դեմ:

Ինչ վերաբերում է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրին, ապա մենք քաջ գիտակցում ենք, որ Հայաստանը, որպես երիտա­սարդ ժողովրդա­վա­րություն, դեռ կարեւոր ճանա­պարհ ունի անցնելու` մարդու իրավունքների ողջ հա­մալիրի արդյունավետ ապահովումը երաշխա­վորելու համար:

Մենք այդ ճանապարհին փորձում ենք սովորել հարուստ փորձ ունեցող երկր­նե­րից եւ չկրկնել ուրիշների սխալները: Այդ դասերը միշտ չէ, որ հեշտ են տրվում, բայց մենք համոզված ենք, որ մեր նման երկրի համար դա կայուն զար­գացման հիմնական գրավականն է:

Միեւնույն ժամանակ մենք գիտակցում ենք, որ արագ փոփոխվող իրա­կանու­թյան պայման­ներում, գիտության առաջխաղաց­մանն ու տեղե­կատվական տեխնո­լոգիաների զարգացմանը զուգահեռ, մարդու իրավունք­ների պաշտպա­նու­թյան եւ պե­տությունների կողմից այդ պարտա­կանության կատարման գործըն­թացի հսկ­ման ընթացակարգերը լուրջ վերանայման կարիք ունենՙ:

http://www.a1plus.am/amu/?page=issue&iid=64389

4 10 2008
Դանիել Իոաննիսյան

Ժողովուրդ, Սերժի ելույթի ժամանակ, բոլորը հանել էին ականջակալները, քանզի Զիմբաբվիեի, Ուռուգվայի, Մոզամբիկի ու Հայաստանի նման երկրները ներկայացուցիչների մեծ մասին չեն հետաքրքրում… Իսկ Սերժը թէ Մոզամբիկի նախագահից (հանաք չեմ անում) օրինակ վերցներ և անգլերեն խոսեր (եթե գօտի), խոսում էր հայերեն… Եհ, յա խոսար, յա չխոսար, եթե մեկա մի 20-25 երկրի ներկայացուցիչ էր լսում…

Հ.Գ. Օղորմի քեզ, Հայաստան, Մոզամբիկիցել ես հետ ընկել!

14 05 2009
Ratak

meka arden xaytarak enq exel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s




%d bloggers like this: