Գներն ամռանը հանգստանում են

Կիլոմետրանոց թռիչքային քայլերից հետո Հայաստանի ու հատկապես Երևանի անշարժ գույքի շուկան ընկավ վաղուց պատրաստված թակարդի մեջ: Շինարարական բումն այլևս ոչ թե փող է բերում, այլ փող է տանում ՀՀ բյուջեից և այլ աղբյուրներից` ամենատարբեր վարկերի ու դրամաշնորհների տեսքով:

Հետաքրքիր զուգադիպությամբ` վարկերի ու դրամաշնորհների առյուծի բաժինը ստանում է մեկ-երկու շինարարական կազմակերպություն, որոնցից ամենաշատը մեր ականջին է հասնում Գլենդեյլ Հիլզի անունը` էլ Երևան, էլ աղետի գոտի…

Իսկ այդ ընթացքում Երևանյան անշարժ գույքի ու հատկապես նորակառույցների շուկան մտել է անհասկանալի մի փուլ: Կազմակերպությունները թանկ տոկոսներով վարկեր են ստանում, կառուցում են համապատասխանաբար թանկ ինքնարժեքով բնակարաններ, իսկ գնորդը չկա:

Այն գնորդը, որ դեռևս մի քանի ամիս առաջ հնարավորություն ուներ հիպոթեկային վարկով բնակարան գնել, այսօր գրեթե զրկված է այդ հնարավորությունից, ինչքան էլ ԿԲ նախագահը փորձի մեզ համոզել հակառակում: Բազմաթիվ գնորդներ արդեն հայտնվել են դատական քաշքշուկների մեջ` վարկային տոկոսները փակել չկարողանալու պատճառով:

Առևտրային բանկերում հիփոթեքային վարկի տոկոսադրույքը տատանվում է տարեկան 18-20 տոկոսի միջև, այն էլ` առավելագույնը 12 միլիոն դրամի չափով, որն էլ ստանում են հատուկենտ ընտրյալները: Այն պայմաններում, երբ գնողունակությունն ընկել է նույնիսկ սպառողական մակարդակով, խոսել բնական եկամուտների հաշվին բնակարան գնելու կամ այդ սարսափազդու տոկոսները փակելու մասին, ծիծաղելի է:

Ըստ գործակալությունների, անշարժ գույքի առուվաճառքի մակարդակն ընկել է մոտավորապես 50 տոկոսով, գնում են հիմնականում էժան, շտապ վաճառվող բնակարաններ, իսկ վաճառվող և հայտարարվող գների միջև կա հսկայական տարբերություն: Հետաքրքիր է, դեռևս մինչև վերջերս շինարարությունը համարվում էր մեր տնտեսության շարժիչ ուժը, հույսն ու հավատը: Այսօր այդ համակարգը գրեթե կաթվածահար է:

Կա՞ արդյոք իրատեսական ելք այս վիճակից: Արժե՞ր արդյոք այդպես տնօրինել թանկարժեք վարկերը, թե՞ դա արվեց սովորականի պես` մի գրպանից մյուսը դնելու ավանդական նպատակով: Ո՞ւր են հասնելու անշարժ գույքի գները, որոնք ցանկացած երկրում սպառողական կենսունակության ինդիկատոր են հանդիսանում:

Կկրկնի՞ արդյոք Սերժ Սարգսյանը Տեր-Պետրոսյանի քայլը

Անցյալ տարի Սերժ Սարգսյանը բոլորին հորդորում էր` փնտրել և գտնել “Մադրիդյան սկզբունքները” ինտերնետում, որտեղ նրանք իբրև ազատորեն տեղադրված էին: Փնտրեցին շատերը, սակայն գտնել հնարավոր եղավ միայն օրերս` Օբամա-Մեդվեդև-Սարկոզի վերջին հայտարարության հրապարակման հետ միաժամանակ:

Հայտարարությունն արվեց Իտալիայում մեծ ութնյակի հանդիպման ժամանակ. Այն կոչ էր անում` շուտափույթ լուծում տալ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը:

 Հայտարարության արդյունքում ներհայաստանյան մթնոլորտը դարձյալ կանգնեց սրման շեմին: Սա սկսեցին գիտակցել նաև իշխանությունները, որոնց անունից նախ հիմնականում հանդես էր գալիս փոխարտգործնախարար և նախկին բազմամյա ընդդիմադիր գործիչ Շավարշ Քոչարյանը:

Հակառակ ճամբարում գրեթե ողջ քաղաքական դաշտն է, այդ թվում` նախկին արտգործնախարար Օսկանյանը, որը պետք է որ վաղուց ծանոթ լիներ հրապարակված սկզբունքներին:

  Որո՞նք են, ի վերջո, այդ բազմաչարչար սկզբունքները: Պարզ ձևակերպմամբ` դրանք հետևյալ կետերն են.

- Ադրբեջանին վերադարձնել գրավյալ 5 շրջանները,

- Լեռնային Ղարաբաղին տալ միջանկյալ կարգավիճակ, որն անվտանգության եւ ինքնակառավարման երաշխիքներ կտրամադրի;
- միջանցք ապահովել Ղարաբաղի և Հայաստանի միջև,

- ապահովել փախստականների վերադարձն իրենց տները,

- տալ “անվտանգության միջազգային երաշխիքներ”, որոնք պետք է ապահովվեն հիմնականում խաղաղապահ ուժերի միջոցով
- ի վերջո` տալ Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակի լուծում՝ «իրավական առումով պարտադիր ուժ ունեցող կամքի արտահայտության միջոցով»:

 Այս վերջին կետը կարելի էր ավելի կարճ կոչել հանրաքվե, թեպետ կան նաև այլ ձևեր, ասենք` օրենսդիր մարմնի ընտրություններ և այդ մարմնի միջոցով կարգավիճակի հաստատում, և այլն:

 Սկզբունքների երկու կետեր շատ հստակ են` 5 շրջանների վերադարձ Ադրբեջանին և տեղահանվածների վերադարձ իրենց բնակավայրերը: Պարզ ասած, կտրուկ մեծանում է հնարավոր ռազմական գործողությունների ճակատի գիծը, կտրուկ փոքրանում է անվտանգության գոտին` ԼՂՀ բուն սահմանների շուրջ: Այն, ինչով մենք 15 տարի հպարտանում էինք, շատ կարճ ժամանակում կարող ենք կորցնել: Իսկ փախստականների վերադարձը նշանակում է հարյուր-հազարավոր ադրբեջանցիների բնակեցում Լեռնային Ղարաբաղի հետ շփման գծում: Չի բացառվում, որ Ադրբեջանը կարճ ժամանակում կկարողանա գտնել անհրաժեշտ միջոցները և վերականգնել իր 5 շրջանները` ստեղծելով ամուր օղակ Ղարաբաղի շուրջ:

 Բողոքի ալիքն ուժեղանում է: ՀՅԴ-ն պատրաստվում է ցույցերի, ընդ որում` աշխարհով մեկ: Այս ֆոնի վրա իշխանությունները միկրոֆոնին են մոտեցնում իրենց ծանր հրետանին` Է. Շարմազանովին, որը շատ վստահ հայտարարում է, որ սա հրաշալի փաստաթուղթ է, ու որ Սերժ Սարգսյանը ոչ մի դեպքում չի կրկնի Տեր-Պետրոսյանի` 1998 թվականի քայլը` չի տա հրաժարական:

 Ի վերջո, արդյոք այս կետերն ապահովելու են կայուն խաղաղությո՞ւն, թե՞ հանդիսանալու են Կովկասում հերթական լարվածության սկիզբը: Հնարավո՞ր է արդյոք հանրաքվեով կամ այլ միջոցով որոշել ԼՂ կարգավիճակը, և, ի վերջո, ո՞վ է իրավասու ԼՂ բնակիչների անունից լուծել նրանց ճակատագրի հարցը:

Խաչատուր Սուքիասյանը` Երևանի փողոցներում

Հայաստանի ամենամեծ բիզնես կոնցեռններից մեկի ղեկավարը և համատեղությամբ ԱԺ պատգամավոր Խաչատուր Սուքիասյանն արդեն գրեթե մեկուկես տարի գտնվում է ընդհատակում: Այս ընթացքում Հայաստանում փոխվեց ողջ բիզնես մթնոլորտը, մեր երկիրն ապրեց համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի բազմաթիվ փուլեր, տնտեսությունը երկնիշ աճից հասավ մինչև երկնիշ անկում: Փոփոխություններ կրեց նաև Սիլ գրուպի միջավայրը` աշխատակիցների նկատմամբ հետապնդումներից մինչև խոշոր գործարանի փաստացի փակում` երկրում խորացող գործազրկության պայմաններում:

 

Խ. Սուքիասյանի ընդդիմադիր կարիերան սկսվեց 2007թ. սեպտեմբերի 21-ին` Տեր-Պետրոսյանի առաջին հրապարակային-նախընտրական բանկետին մասնակցությամբ, շարունակվեց նախընտրական հանրահավաքներին ակտիվ աջակցությամբ, այդ թվում` հայտնի պիցցայով, կուլմինացիային հասավ ԱԺ քվեարկությամբ, որով պատգամավորը զրկվեց անձեռնմխելիությունից, և բոլոր շանսերն ունի հանգուցալուծվել համաներմամբ:

Օրերս ընդհատակից Սուքիասյանը հետաքրքիր մի հայտարարություն տարածեց, ասելով.

“Ես ներկայանալու հետ կապված խնդիր չունեմ, քանի որ, նախևառաջ, որևէ հանցագործություն չեմ կատարել: Ավելին, ինձ և գործընկերներիս ներկայացված մեղադրանքները փոփոխելով, իսկ այնուհետև` համաներման ակտ ընդունելով, իշխանությունները, ի վերջո, փաստագրեցին, որ այս ամբողջ ընթացքում մեր նկատմամբ իրականացրել են ոչ այլ ինչ, քան քաղաքական հետապնդում: Բացի այդ, ինձ ներկայացված մեղադրանքը փոփոխելիս գլխավոր դատախազը պարտավոր էր ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի համաձայն ստանալ Ազգային ժողովի համաձայնությունը: Այդ համաձայնությունը պարտադիր էր նաև իմ և մյուս պատգամավորների հետագա կալանքի հարցը լուծելու համար, ինչը նույնպես չի տրվել, և ես, փաստորեն, քրեական հետապնդման եմ ենթարկվում’ զրկված չլինելով պատգամավորական անձեռնմխելիությունից: Այսինքն` ես այսօր իրավունք ունեմ ազատորեն քայլել իմ քաղաքում, և ոչ մի ոստիկան իրավասու չէ որևէ կերպ սահմանափակել իմ այս ազատությունը: ՀՀ Ազգային Ժողովը նույնպես պետք է շահագրգիռ լինի, որպեսզի պատգամավորի նկատմամբ անօրինական քայլեր չձեռնարկվեն”:

Մենք չգիտենք` փորձել է արդյոք գործարար պատգամավորը քայլել Երևանի փողոցներով, թե, ամեն դեպքում, դեռևս զգուշություն է ցուցաբերում` հաշվի առնելով իր նկատմամբ բացահայտ տրամադրությունները: Այնուամենայնիվ, եթե նա իրավական տեսանկյունից ճիշտ է, ապա հետաքրքիր է անփութության կամ անգրագիտության հերթական դրսևորումը, որ մեր դատախազական համակարգը ցույց է տալիս հետմարտիմեկյան շրջանում:

 

Հետաքրքիր է, Նիկոլի ինքնակամ հանձնվելուց հետո ինչպե՞ս կվարվի վերջին ընդհատակյա գործիչը, ինչպիսի՞ արձագանք կառաջացնի նրա հայտնվելը, և գուցե իրո՞ք նա այսօր ունի բոլոր իրավական հիմքերը` Երևանում ազատ շրջելու ու ոստիկան տեսնելիս, ասենք, բարեկամաբար աչքով անելու համար:

Նիկոլին չէին սպասում, բայց այսօր եկավ

Ընդհատակում գտնվող Նիկոլ Փաշինյանը վերադարձավ: Այս դեպքում դժվար է ասել` նա վերադարձա՞վ  Հայաստան, թե՞… Այսօր նա կամավոր հանձնվեց հայ իրավապահներին:  Կամավոր հանձնվելու պահը արձանագրեցին մի խումբ լրագրողներ:  Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի հանկարծ չհայտարարվի, թե հետախուզման մեջ գտնվող  Նիկոլ Փաշինյանին իրավապահներն հայտնաբերել են ու ձերբակալել:

 Այսօր կարծես ոչ մեկը Նիկոլին չէր սպասում: Ենթադրվում էր` նա կգա վաղը, ելույթ կունենա Հայ ազգային կոնգրեսի հանրահավաքում, եւ… նրան նույն պահին կձերբակալեն:  Դե, պատկերացրեք… ինչ կլիներ Մատենադարանին հարակից հրապարակում: Շոուն չստացվեց,  բայց իշխանություններն  էլ զրկվեցին  հնարավորությունից` հայտարարելու, որ   Նիկոլին բերման են ենթարկել, թեկուզ հանրահավաքի պահին: Նիկոլն այսօր անձամբ, իր ոտքով  ներկայացավ Գլխավոր դատախազություն, որտեղից էլ նրան արագորեն խցկեցին մեքենա եւ տեղափոխեցին Կենտրոնի ոստիկանություն:

  Նիկոլ Փաշինյանն լրագրողներին հասցրեց ասել, թե ներկայացել է այսօր եւ ոչ թե վաղվա հանրահավաքին, որպեսզի չկարծեն թե ինքը պատրաստվում է հայտնվել իր համակիրների թիկունքում: Ավելին, վստահեցրել է, որ պայքարը շարունակվելու է:  «Հայկական ժամանակ» թերթի խմբագիրը նաեւ նշել է, թե վստահ է` իր նկատմամբ համաներումը չի կիրառվելու, սակայն նախընտրում է բանտը, որովհետեւ գտնում է, որ շատ քաղբանտարկյալներ ազատության մեջ են եւ ինքը կարող է իր պայքարը շարունակել բանտում:

 Նիկոլ Փաշինյանը արդեն բանտում է: Նրան տեղափոխել են «Երեւան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկ: Առայժմ մեղադրանք չի առաջադրվել:

Որտե՞ղ էր  Նիկոլը, ի՞նչ էր անում այս 1 տարի 4 ամիսների ընթացքում, ի՞նչ պատժաչափ կառաջադրվի, համաներումը նրա նկատմամբ կկիրառվի՞, թե՞ ոչ, թերեւս կիմանանք Նիկոլ Փաշինյանի գործով դատավարության ընթացքում: Մի խոսքով` ամռանը չափից ավելի «շոգ» է լինելու: